plendefrruesjp
2017-04-21

25 kwietnia o godzienie 17.00 w Sali Wystaw i Promocji MPBP w Rypinie odbędzie się spotkanie z Andrzejem Szarmachem i Jackiem Kurowskim. 

2017-04-19

 21 kwietnia o godzinie 9.30 Oddział dziecięcy i Filia nr 2 MPBP w Rypinie zapraszają do sali kina "Bałtyk", ul. Warszawska 8 na obchody "Dnia Ziemi".

2017-04-08

11 kwietnia o godz. 16.00 w Sali Wystaw i Promocji centrali MPBP w Rypinie przy ul. Warszawskiej 20 odbędzie się kolejne spotkanie Klubu Filozoficznego działającego przy Bibliotece. 

2017-04-04

6 kwietnia o godzinie 14.00 w Sali Wystaw i Promocji MPBP w Rypinie przy ul. Warszawskiej 20, odbędzie się kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. 

2017-04-01

Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej zaprasza na kram rękodzieła świątecznego.

2017-03-28
W sobotę 1 kwietnia o godzinie 17.00 zapraszamy do Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni na CLASSIC MEETS BOOGIE, czyli muzyczne show Macieja Markiewicza–pianisty, improwizatora, absolwenta Akademii Muzycznej w Poznaniu, akwarelisty.
zobacz wszystkie

Kuchnia dobrzyńska

Każdy z nas ma w pamięci ulubione smaki dzieciństwa, najczęściej i najchętniej zajadane potrawy sporządzane przez mamę czy babcię, a dziś na podstawie wspomnień i zapisków odtwarzane w naszych domach. 
 
Zgromadziliśmy dla Państwa przepisy na takie właśnie tradycyjne potrawy, które od lat najczęściej pojawiają się na stołach Ziemi Dobrzyńskiej, stanowiąc tym samym dziedzictwo kulinarne tego regionu. Receptury na wszystkie smakołyki podane zostały przez mieszkańców naszej Małej Ojczyzny, m.in. w trakcie Festiwali Smaków, od lat organizowanych przez Stowarzyszenie LGD Gmin Dobrzyńskich Region Południe. Autorom przepisów, także tym, których receptury nie znalazły się tym razem w naszej publikacji, serdecznie dziękujemy za okazaną pomoc.
 
Cóż zatem jadano i jada się na Ziemi Dobrzyńskiej?
 
Jak pisał kronikarz pod koniec XIX w.:
Jedzenie zwykłe składa się z zupy: kartoflanej, barszczu, krupniku, kapuśniaku, rosołu, zacierek i sztuki mięsa, tudzież klusek, łazanek, pirogów z sera. W święto biją gęsi i kaczki, i smażą jajecznicę. Jeśli jest pieczeń, to ją zwykle robią ze sztuki mięsa, obsmażając w tłuszczu. Czasami podają naleśniki na leguminę. Grzyby jedzą smażone lub gotowane (…) Bez wódki nie ma obiadu.”
[Aleksander Petrów, Lud Ziemi Dobrzyńskiej, jego zwyczaje, mowa, obrzędy, pieśni,  leki, zagadki, przysłowia itp., Kraków 1878].
 
Wymienione potrawy, podobnie jak zgromadzone przez nas przepisy, wskazują, iż tradycyjna kuchnia ziemi dobrzyńskiej opiera się o niewyszukane, ale sycące i bogate w wartości odżywcze potrawy, przygotowywane najczęściej na bazie ziemniaków (brandos, placki, przecieruchy,  kluski ziemniaczane, pyzy), mąki (chleb żytni razowy, placki na sodzie,  zacierki, kluski, potrawy z kaszą, żur) i mleka (zacierki na  siadłym mleku, pierogi z twarogiem, kluski z serem, placki na sodzie i siadłym mleku, sery podsuszane - gomółki, twarogi, sery topione).  Do dziś dużą popularnością cieszą się także kapusta (bigos, pierogi, barszcz na kwasie z kapusty, groch z kapustą, gołąbki...) i dynia, zwana też banią (pączki z dyni, zupa z dyni, dynia z zacierkami, przetwory z dyni...). W zupach, wekach i surówkach, kiszone i gotowane,  goszczą na stołach mieszkańców także takie warzywa, jak: ogórki, buraki, fasola (czyli szabel), groch, bób (zwany też bunem), marchew, cebula, seler, koper oraz owoce (jabłka we wszelkich postaciach, marynowane gruszki, powidła śliwkowe...).
 
Na popularności straciły bardzo dawniej popularne potrawy przyrządzane z ziół i roślin rosnących dziko, jak brukiew, pasternak, komosa, pokrzywy oraz w lasach, gęsto porastających ziemię dobrzyńską (czarny bez, jeżyny, poziomki...), nadal jednak mieszkańcy pamiętają przyrządzane z nich specjały i niejedna pani domu w sezonie zbiera polne rośliny, by przygotować zupę szczawiową z jajkiem, pierogi z jagodami, sok z jeżyn, chrzan do mięs czy zupę z czarnego bzu. Niezmienną popularnością cieszą się także grzyby, podawane we wszelkich możliwych kulinarnych wariacjach – suszone, marynowane, z kapustą, w pierogach, zupach i sosach.
 
Dawniej raczej „od święta”, a dziś także w dni powszednie dużą popularnością cieszą się mięsa. Gospodynie od lat znają receptury na doskonałe kiełbasy, pasztety, szynki wędzone, parzone, pieczone w cieście, kiszki i kaszanki, salcesony, zimne nóżki i smalce. „Na ciepło” królują dania przyrządzane z gęsi, kaczek i kur (gugiel, czernina, gęś faszerowana, smalec, kaczka pieczona), potrawy wieprzowe i wołowe (zrazy wołowe, kiełbasy z cielęciną, żeberka, reńtowiny = rosół wołowy,  mięso „z weka”), ale także dziczyzna (potrawy z sarny, dzika...)  i potrawy z ryb wszelkich gatunków, wyrosłych w jeziorach i rzekach Ziemi Dobrzyńskiej („dziki śledź”, biała zupa).
 
Zajadając się wymienionymi smakołykami pamiętać trzeba tylko by nie zbrakło nam sił na słodkie łakocie. Na ziemi dobrzyńskiej tradycyjnie największą popularnością cieszyły się drożdżowe: rogale i ciasta, bułki z makiem, pączki i makowce, ale także faworki, racuchy, wypieki z owocami, jabłeczniki, serniki, placki z domowym „budyniem”, pierniki na przyprawach korzennych i z marchwi.
 
Niniejszy serwis zawiera przede wszystkim typowe, tradycyjne przepisy, charakterystyczne dla Ziemi Dobrzyńskiej oraz przepisy dostosowane do dzisiejszych czasów, oparte na tradycyjnych recepturach.
 
Dr Alicja Bieńkowska
strona główna   |   linki   |   kontakt